دیوان اشعار - غزلیات (گزیدهٔ ناقص)
گزیدهٔ غزل ۳۰۱
امیرخسرو دهلویدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این بیت به تحول فضای اجتماعی و سیاسی اشاره دارد که در آن ستمکاران و زیبارویانِ بیرحم که پیش از این با قدرتنمایی جانِ مردمان را به مخاطره میانداختند در سایه شکوه و عدالتِ ممدوح یا معشوق از کرده خود دست کشیده و به فروتنی روی آوردهاند.
شاعر با استفاده از تقابل میان خونریزی در گذشته و پنهان کردن دست در آستین در زمان حاضر استقرار نظم و امنیت را با زبانی کنایی و ستایشآمیز تصویر کرده است.
معنای روان
زیبارویان و ظالمانِ بیرحمی که پیش از این با بیباکی دست خود را به خونِ مردم آلوده میکردند در زمانِ فرمانروایی و عهدِ تو چنان فروتن و هراسان شدهاند که دستِ ستمگری خود را در آستین پنهان کردهاند.
نکته ادبی: بتان در اینجا استعاره از محبوبانِ بیرحم یا ستمگران است. عبارت دست نمودن در خون کنایه از قتل و ظلم است و دست در آستین کردن کنایه از فروتنی شرم و کنار کشیدن از ظلم است.
آرایههای ادبی
کنایه از ظلم و ستمگری و کشتار مردم.
کنایه از فروتنی هراس یا بازداشتنِ خود از ستمگری.
تقابل میان ستمگریِ آشکارِ گذشته و شرمساریِ فعلی که بیانگرِ قدرتِ کلام یا عدالتِ مخاطب است.