دیوان اشعار - غزلیات (گزیدهٔ ناقص)
گزیدهٔ غزل ۲۹۴
امیرخسرو دهلوی
ز گریه من نتوانم نوشت نامه به دوست
و گر جواب رسد نیز من نیارم خواند
درک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این ابیات تصویرگرِ اوجِ اندوه و ناتوانیِ عاشق در هجرانِ یار است؛ بهگونهای که سیلِ اشک، تمامیِ پیوندهای ارتباطیِ او را با معشوق از میان برده و او را حتی از خواندن و نوشتنِ پیام نیز بازداشته است.
معنای روان
ز گریه من نتوانم نوشت نامه به دوست
و گر جواب رسد نیز من نیارم خواند
به دلیلِ شدتِ گریه و اشکهای بیپایان، اصلاً توان آن را ندارم که برای دوست و محبوبِ خود نامهای بنویسم.
نکته ادبی: حرفِ «ز» در اینجا مخففِ «از» است که در متونِ کلاسیک بسیار رایج بوده است.
آرایههای ادبی
مبالغه
ز گریه من نتوانم نوشت
اغراق در شدتِ اندوه و گریه برای نشان دادنِ ناتوانیِ کاملِ عاشق در برقراریِ ارتباط.