دیوان اشعار - غزلیات (گزیدهٔ ناقص)

امیرخسرو دهلوی

گزیدهٔ غزل ۲۹۱

امیرخسرو دهلوی
آسان شود این مشکل درویش تو امشب کاحوال جهان جمله به یک حال نماند

درک و برداشت

هوش مصنوعی

درون‌مایه و پیام

این بیت بیانگرِ حقیقتِ تغییرپذیری و ناپایداریِ روزگار است و نگاهی امیدوارانه به رنج‌های آدمی دارد. شاعر با یادآوریِ این اصل که تلخی‌ها و سختی‌هایِ زندگی، دائمی نیستند، تسکینی برای دلِ دردمندِ عاشق فراهم می‌کند و نوید می‌دهد که چرخِ روزگار همواره در حال گردش است و وضعیتِ دشوارِ فعلی، به‌زودی به گشایش بدل خواهد شد.

معنای روان

آسان شود این مشکل درویش تو امشب کاحوال جهان جمله به یک حال نماند

گره از کارِ این عاشقِ دردمند و بی‌نوا باز خواهد شد و سختی‌هایش پایان می‌یابد، چرا که قانونِ تغییرناپذیرِ دنیا این است که هیچ‌کس و هیچ وضعیتی برای همیشه به یک حالت باقی نمی‌ماند.

نکته ادبی: واژه درویش در اینجا استعاره از عاشقی است که در برابرِ تقدیر یا معشوق، دست خالی و نیازمند است. جمله در زبان کهن به معنای همه یا تمام به‌کار رفته است.

آرایه‌های ادبی

کنایه احوال جهان به یک حال نماند

اشاره به قانونِ ناپایداری و بی‌ثباتیِ دنیا که همه چیز در حال تغییر است.

تضاد آسان شدنِ مشکل

تقابل میان آسانی و مشکل که نشان‌دهنده تغییرِ وضعیت از سختی به راحتی است.