دیوان اشعار - غزلیات (گزیدهٔ ناقص)
گزیدهٔ غزل ۲۷۶
امیرخسرو دهلویدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این بیت به توصیف لحظهی بازگشت معشوق و شور و اشتیاق عاشق برای دیدن او میپردازد. شاعر با بیانی پرشور، چشمان خویش را خطاب قرار میدهد تا هر مانعی را از پیش رو بردارند و با آمادگی کامل به دیدار محبوب بشتابند. فضای کلی اثر آمیخته با نوعی شادمانی و امیدواری است که پس از فراق، با بازگشت محبوبِ بلندبالا و خوشخلق ایجاد شده است.
معنای روان
ای چشمان من، مسیر نگاه را باز کنید و موانع (مانند مژهها که همچون خار در مسیر بینایی قرار دارند) را کنار بگذارید؛ زیرا آن محبوبِ موزونحرکت و زیبا، همچون سروی خرامان دوباره به سویمان بازگشته است.
نکته ادبی: خار مژه استعارهای است از موانعی که مانعِ تماشای جمالِ دوست میشود (احتمالاً به دلیلِ تاری دید ناشی از اشک) و سرو روان، تعبیری کهن برای توصیف قامت کشیده و برازندهی محبوب است.
آرایههای ادبی
تشبیه قامت بلند و موزون معشوق به درخت سرو که به هنگام راه رفتن خرامان است.
تشبیه مژهها به خار به دلیل ایجاد مانع در مسیر دیدن و تاریِ چشم.