دیوان اشعار - غزلیات (گزیدهٔ ناقص)
گزیدهٔ غزل ۲۷۳
امیرخسرو دهلویدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این بیت بیانگر اوج اندوه و آشفتگیِ عاشق در لحظهی وداع است. شاعر با نگاهی عمیق به مقولهی فراق، رفتنِ کاروانِ محبوب را واقعهای چنان عظیم میداند که با منطقِ عادیِ جهان سازگار نیست و معتقد است که باید در آن لحظه، هستی به پایان میرسید. فضای حاکم بر این سخن، آمیخته به ناباوری، بهت و دردی عمیق ناشی از جدایی است.
معنای روان
ساربان خیمه را برای سفر برچید و من در حیرتم که چرا در آن روزی که مَحمل برای رفتنِ محبوب آماده میشد، رستاخیز و قیامت برپا نشد.
نکته ادبی: ساربان در اینجا کنایه از عاملِ جدایی و تقدیر است که بیرحمانه بساطِ وصل را برمیچیند. ترکیب 'محمل میشد' به معنای آمادهسازیِ کجاوه و هودج برای سفر است.
آرایههای ادبی
شاعر شدتِ دردِ فراق را چنان عظیم جلوه میدهد که انتظار دارد جهان در برابر آن به پایان برسد.
کنایه از آغازِ کوچ و سفر کردن و به دنبال آن، دوریِ عاشق و معشوق.