دیوان اشعار - غزلیات (گزیدهٔ ناقص)
گزیدهٔ غزل ۲۶۵
امیرخسرو دهلویدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این بیت در ستایش بیکران و تعالیبخش محبوب سروده شده است. شاعر با رویکردی ذوقی و عاشقانه، مقام محبوب را فراتر از جانِ آدمی میداند و به کار بردن واژه «جان» را برای توصیف لبهای او، توهینی به مرتبت والای آن میشمارد.
این بیان نشاندهنده آن است که نزد عاشق، شیرینیِ حضور و زیباییِ محبوب از ارزش حیاتی زندگی نیز فراتر رفته است و جان که عزیزترین دارایی انسان است، در برابر ویژگیهای دلربای محبوب، رنگ میبازد.
معنای روان
هرگز لبهای تو را به «جان» تشبیه نخواهم کرد، پناه بر خدا که چنین جسارتی روا بدارم.
نکته ادبی: «حاشَ لِلّه» عبارتی عربی به معنای «پناه بر خدا» یا «دور باد از درگاه خدا» است که برای ابراز بیزاری از یک اندیشه نادرست یا فروتر شمردنِ چیزی به کار میرود.
آرایههای ادبی
شاعر برای تأکید بر زیبایی بیپایان محبوب، ارزش جان را در برابر شیرینی لبهای او ناچیز شمرده است.
استفاده از این عبارت برای تأکید بر دوری از قیاسِ ناصواب و نشان دادن شدت ارادت عاشق.