دیوان اشعار - غزلیات (گزیدهٔ ناقص)
گزیدهٔ غزل ۲۴۰
امیرخسرو دهلویدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این ابیات بر گذرایی و ناپایداری روزگار و فریبندگی خوشیهای زودگذر دنیوی تاکید دارد. شاعر با زبانی اندرزگونه، مخاطب را از غرور بیجا برحذر میدارد و بر اهمیت نیکوکاری در زمان کوتاه عمر آدمی پای میفشارد.
مفهوم محوری این کلام، درک سرعت پایان یافتن عمر است؛ گویی که حیات انسان، چشمبرهمزدنی بیش نیست و شایسته است که انسان در این زمان اندک، به جای کبر و ناپسندی، توشهای از نیکی برای خود فراهم آورد.
معنای روان
به آن اندک روزگاری که در خوشی و کامیابی به سر میبری، مغرور نباش و از کردار ناپسند دوری کن؛ زیرا عمر آدمی بهقدری کوتاه و گذران است که گویی در یک چشمبرهمزدن، به پایان راه خواهی رسید.
نکته ادبی: عبارت پنج روز کنایه از کوتاهی و ناپایداری عمر دنیاست و ترکیب چشم بر هم زدن کنایهای مشهور برای بیان سرعت گذر زمان است.
آرایههای ادبی
اشاره به عمر بسیار کوتاه و فانی انسان.
نمادی برای سرعت بسیار زیاد گذشت زمان.
تقابل میان نیکی و بدی برای برجستهسازی اهمیت انتخاب درست در زندگی.