دیوان اشعار - غزلیات (گزیدهٔ ناقص)
گزیدهٔ غزل ۱۵۱
امیرخسرو دهلویدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این بیت بازتابدهنده لحظهای عرفانی و عاشقانه است که در آن، جانِ عاشق از بندِ خویشتن رها شده و به سوی معشوق میشتابد. گویی عاشق در آتش اشتیاق میسوزد و پیوند با معشوق چنان تنگاتنگ است که مرزِ میانِ من و او رنگ میبازد.
در این کلام، شاعر حالتی از فنا را ترسیم میکند که در آن، اختیار و مالکیتِ جان از دستِ عاشق خارج شده و تماماً در تسخیرِ معشوق درآمده است؛ تصویری از نهایتِ تعلق و وابستگیِ روحانی.
معنای روان
دیشب روح و جانم با چنان اشتیاق و شدتی به سوی او پرواز کرد که گویی دیگر این جان از آنِ اوست و هیچ سهمی از آن برای من باقی نمانده است.
نکته ادبی: دوشینه به معنای دیشب است و زان مخففِ ز آن به معنی «از آنِ» است که در اینجا بر مالکیتِ معشوق بر جانِ عاشق تأکید دارد.
آرایههای ادبی
کنایه از شدتِ عشق و اشتیاقی است که باعثِ گسستنِ پیوندِ روح با کالبدِ مادی و توجهِ تمامعیار به سوی معشوق شده است.
تقابل میان مالکیتِ «او» و نفیِ مالکیتِ «من» که نشاندهنده ازخودبیخود شدنِ عاشق است.
اشاره به هستیِ وجودیِ انسان که در پیشگاهِ معشوق به فنا رسیده و دیگر تحتِ ارادهی عاشق نیست.