دیوان اشعار - غزلیات (گزیدهٔ ناقص)

امیرخسرو دهلوی

گزیدهٔ غزل ۱۱۸

امیرخسرو دهلوی
لحظه ای با بنده بنشین کاینقدر زندگانی را عجب سرمایه ای است

درک و برداشت

هوش مصنوعی

درون‌مایه و پیام

این سخن، دعوتی است عارفانه و شاعرانه به غنیمت شمردن دم و فرصت‌های زندگی. شاعر با تأکید بر گذرا بودنِ عمر، حضورِ در کنارِ یکدیگر و هم‌نشینی را والاترین بهره از زندگانی می‌داند.

نگاهِ شاعر به مقوله‌ی عمر، نگاهی است مبتنی بر ارزشِ زمان؛ او معتقد است که زندگانی، سرمایه‌ای است که بسیار سریع به پایان می‌رسد و یگانه راهِ بهره‌مندی از این سرمایه، حضورِ آگاهانه و هم‌نشینیِ پرمهر در لحظاتِ حال است.

معنای روان

لحظه ای با بنده بنشین کاینقدر زندگانی را عجب سرمایه ای است

برای لحظه‌ای کوتاه کنار من بنشین، چرا که این عمر کوتاه، سرمایه‌ی بسیار ارزشمند و شگفت‌انگیزی است که باید از آن بهره جست.

نکته ادبی: واژه «بنده» نشانی از تواضع شاعر است و «کایقدر» مخففِ «که این‌قدر» است که در سنتِ کهنِ شعرِ فارسی برای حفظِ وزن به کار می‌رود.

آرایه‌های ادبی

استعاره سرمایه

عمر و زندگانی را به سرمایه‌ای تشبیه کرده که باید آن را در مسیر درست هزینه کرد.

تواضع (فروتنی) بنده

شاعر با استفاده از واژه بنده در برابر مخاطب، فروتنی خود را نشان می‌دهد.