دیوان اشعار - غزلیات (گزیدهٔ ناقص)
گزیدهٔ غزل ۱۱۳
امیرخسرو دهلویدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این بیت بر اهمیت آیندهنگری و خردمندی در مواجهه با امور جاری زندگی تأکید دارد. شاعر معتقد است که انسانِ خردمند کسی است که پیامد و نتیجه کارهای امروز خود را در همین لحظه درک کند و از پیوندِ میانِ کنشِ اکنون و فرجامِ آن در آینده آگاه باشد.
در مقابل، شاعر دلبستگی به گذشته و امورِ کهنه (دینه) را نشانهای از ناپختگی و ذهنِ کودکصفت میداند؛ زیرا ذهنِ پخته، خود را اسیرِ بندهایِ سپریشده نمیکند و نگاهش به افقهای آینده است.
معنای روان
کسی که بتواند پیامد و فرجامِ کارهای امروزِ خود را در همان لحظه درک کند و بداند هر کنشی چه بازتابی در آینده خواهد داشت، انسانی داناست.
نکته ادبی: ترکیبِ «حاصلِ فردا» به معنایِ نتیجه و ثمرهای است که در آینده پدیدار میشود.
آرایههای ادبی
کنایه از تعلقخاطر، وابستگیِ عاطفی و در بندِ چیزی ماندن.
نمادِ ذهنِ ناپخته و بیتجربهای که اسیرِ گذشته و افکارِ کهنه است.
تقابل میانِ «آینده» (فردا) که محلِ آگاهی و ثمره است و «گذشته» (دینه) که محلِ کهنگی و غفلت است.