دیوان اشعار - غزلیات (گزیدهٔ ناقص)
گزیدهٔ غزل ۱۱۰
امیرخسرو دهلویدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این بیت بیانگر حساسیت عاطفیِ عاشق نسبت به سخن معشوق است. اگرچه معشوق به وفاداری و ترک نکردن وعده داده است، شاعر همین کلام را نیز به دلیلِ یادآوریِ مفهومِ «ترک» و جدایی، برنمیتابد و آن را نابجا میداند.
در واقع عاشق چنان در بندِ مهر است که حتی شنیدنِ نفیِ جدایی را نیز نشانهای از دوری میپندارد و معتقد است در حریمِ عشق، واژهی جدایی حتی به شکلِ نفیاش نیز نباید راه یابد.
معنای روان
خطاب به معشوق: تو گفتی که مرا ترک نخواهی کرد. من در پاسخ میگویم: چرا این واژه (ترک) را به کار میبری؟ این گفتگو در جایگاهی نیست که بخواهی حتی واژهی «ترک کردن» را به زبان بیاوری.
نکته ادبی: واژه «ترک» در این بیت دارای ایهام است. در مصراع اول به معنای فعلِ رها کردن است، اما در مصراع دوم به عنوانِ بخشی از یک جمله کنایی برای تقبیحِ به کار بردنِ این کلمه، به کار رفته است.
آرایههای ادبی
تکرار و استفاده از واژه ترک در دو معنا و جایگاه متفاوت که سببِ تأکید بر حساسیتِ عاشق شده است.
اشاره به اینکه این موضوع اصلاً شایستهی گفتن نیست و حتی طرحِ کلامِ آن ناپسند است.