دیوان اشعار - غزلیات (گزیدهٔ ناقص)
گزیدهٔ غزل ۳۴
امیرخسرو دهلویدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این بیت بیانگر اشتیاق شدید و بیتابیِ عاشق در انتظارِ دیدارِ محبوب است. شاعر در اوجِ دلتنگی، راهی جز رویتِ چهرهی یار برای التیامِ خویش نمیبیند و عدمِ حضورِ او را به مثابهی ریختنِ خونِ عاشق برمیشمرد.
مضمونِ عمیقِ این کلام، در پیوندِ ناگسستنیِ میانِ دیدار و بقاست؛ چنانکه گویی حیاتِ شاعر، کاملاً در گروِ لحظهای است که محبوب نقاب از رخ برکشد و به عطشِ کهنهی او پایان دهد.
معنای روان
ای محبوب، مطابقِ خواستهی من چهرهات را نمایان کن، وگرنه تو قاتلِ منی و خونم را میریزی. همچنین به این تشنهی دیرینه که مدتها در حسرتِ تو سوخته است، دیدارِ ناچیز و گذرا مده (بلکه او را به وصالِ کامل برسان).
نکته ادبی: «ار» در ابتدای مصراع مخفف «اگر» است. «تشنهی دیرینه» نماد عاشقِ جانباختهای است که پس از عمری انتظار، به دنبال وصالِ حقیقی است.
آرایههای ادبی
کنایه از قاتل بودن یا عاملِ مرگِ عاشق شدن است.
تشبیه کردنِ دیدارِ یار به آب برای تشنه که نشاندهندهی نیازِ حیاتی و عطشِ شدیدِ عاشق به حضورِ محبوب است.