آی واژه

(اسم) (زیست‌شناسی) [قدیمی] [ostur] = ستور۱

(اسم) (زیست‌شناسی) [قدیمی]
[ostur] = ستور۱

[اُ] (اِ). ستور. (زمخشری). چارپا. چاروا. (انجمن آرا). هر چهارپایه را گویند عموماً و اسب و استر را خصوصاً. (برهان) :
تا چند ازین استور تن کو کاه و جو خواهد ز من.
بر چرخ راه کهکشان از بهر او پرکاه شد.
مولوی (کلیات شمس ج 2 ص 12).

[اُ] (اِ) مؤلف مؤیدالفضلاء گوید: استور بالضم، یعنی دستور. کذا فی الغنیه. معنی آن صاحب دست و مسند و آنکه [ در ]جملهء امور برو اعتماد کنند و نیز به معنی دستوری و حجت و اجازت - انتهی. و این صورت و معنی آن بر اساسی نیست، و دستور را استور خوانده اند.

[اِ] (اِخ)(1) نام خانواده ای بسیار معروف از اشراف سوئد. برجسته ترین افراد این خاندان عبارتند از:
1 - استن گوستافسن(2) معروف به استن استور اوّل (1440-1503 م.). وی در سال 1464 م. به اسقف کتیل کارلسن(3) داسا در راه غلبهء بر کریستیان اول پادشاه دانمارک مساعدت بسیار کرد و با کمال مهارت روستائیان را بسربازی ترغیب کرد و از این رو شهرت یافت. در سنهء 1470 وی یکی از پیشوایان ملی سوئد محسوب میشد و تا آنگاه اریک کارلسن داسا، کریستیان سلطان دانمارک را شکست داده و به اوج شهرت و اهمیت رسیده بود. بعد از گذشته شدن کارل کنت سن معروف بشارل هشتم استور را به نیابت سلطنت کشور سوئد انتخاب کردند. وی از تاریخ 1470 تا 1497 صفات برجسته و تدابیر مؤثرهء یک مرد سیاسی را از خود بروز داد. در سال 1471 باز در جنگ برونکب یارگ(4) بر کریستیان اول غالب آمده و موقع خود را در سوئد بیش از پیش مستحکم و استوار ساخت. در سنهء 1483 به اعتراف و تصدیق سلطنت هانس مجبور شد و بزحمت خود را تا رسیدن وی (1497) بسوئد حفظ کرد و در همین اوقات پایهء استقلال او در اثر جنگ با روسیه متزلزل شد ولی باز با الحاق اُلاند(5) بسوئد وضع او بهبود یافت. پس از حوادث سنهء 1500 و شکست هولناک هانس، استور را دوباره به نیابت سلطنت انتخاب کردند و او تا پایان زندگانی در این مقام ببود. وی پس از اخراج دانمارکی ها از سوئد قانون و نظامنامهء پذیرفتن دهقانان و کارگران را بعضویت مجلس مبعوثان وضع کرد. مؤسس دانشگاه اوپسالا و موجد فنّ چاپ در سوئد هم او بود.
2 - استور (اسوانت نیلسن)(6). در سال 1482 م. سمت سناتور داشت و یکی از اشراف و نجبائیست که با مخالفت خود با استن استور اول فتوحات سلطان هانس(7) را در سوئد تسهیل کرد ولی باز بعدها با استن استور اول آشتی کرد و به نیابت و جانشینی وی نایل شد (21 ژانویهء 1504). از نظر برجستگی شخصیت و نبوغ اسوانت استور محققاً از سلف خود کمتر نبود. متانت و قدرت استور اول در وی هم مشاهده میشد و او هم مانند سلف خویش در سنوات اخیر از زندگی بشدت علاقمند بوطن خود بود و از زیر بار سیادت دانمارک شانه خالی می کرد ولی در سنهء 1512 ناگاه در کاخ وستراس(8)درگذشت.
3 - استور (استن) (1492 - 1520 م.). وی بنام استن استور اصغر معروف شده و پسر اسوانت است. او بعد از پدر از طرف اکثریت طبقهء دوم از اهالی (که خود در اقلیت بودند) به نیابت سلطنت انتخاب شد و این اقدام علی رغم رقیب اشرافی دیگر وی که موسوم به اریک تروله(9) بود عملی گردید و از این رو آتش نفرتی غیرقابل انطفاء در بین دو خانواده روشن گشت. در سنهء 1513 م. یعقوب اولفسن(10) قسیس سالخوردهء اپسالا بنفع گوستاف تروله(11) پسر اریک استعفا داد و در نتیجه محفل روحانی سوئد اریک را برای مسند قسیسی برگزید و نایب السلطنه با توصیه نامه ای وی را نزد پاپ فرستاد مشروط بر اینکه احترامات فائقه بنیابت سلطنت را همیشه منظور و مرعی دارد ولی متأسفانه این دو جوان مستبد و پرمدعا (تروله 27 سال و استور فقط 23 سال داشت) که بالاترین اقتدار و تسلط دینی و دنیائی را در دست داشتند فقط بدامن زدن آتش فتنه و نزاع در بین دو خانواده پرداخته از راه فلاح و صلاح منحرف گشتند چنانکه تروله بعد از مراجعت از روم بمقام نیابت سلطنت لازمهء احترام را قائل نشد و کار را از بی اعتنائی بدرجهء تحقیر کشانیده و با کریستیان(12) دوم پادشاه دانمارک عقد مودت و اتحاد بسته از او برای سرکوبی استور استمداد کرد. کریستیان هم با کمال شتاب بیاری قسیس بزرگ شتافت ولی استور خود را نباخت و باز کار را از پیش برد و وی را در قلعه ای واقع در جوار استاکه(13) محاصره کرد و در همین اثنا نیروی امدادی دانمارکیها برای محافظت و یاری قسیس وارد شد (1516 م.) مع الوصف استور نه تنها کریستیان دوم را نزدیک ودلا(14) شکست داد بلکه شهر استاکه را با خاک یکسان و قسیس را در مناستر واقع در قرب وستراس محبوس ساخت و در این حال یک ریکسمته(15) یعنی مجلس ملی در استکهلم(16) منعقد گشت و همه متفق القول گفتند هرگز سوئد تروله را بعنوان یک قسیس نخواهد پذیرفت زیرا او بنای منازعه با نایب السلطنه را گذاشته و راه دشمنان را بوطن باز کرده است و در عین حال بجنگ دانمارک ادامه دادند. در یک روز بسیار گرم تابستانی سال 1518 م. کریستیان دوم با دسته های کشتی برابر استکهلم ظاهر شد و لشکریان او بساحل درآمدند لیکن کاری از پیش نبردند. استن استور مقابل برانکیرکا(17) آنان را از پا درآورد. در این اثنا از طرف پاپ بمنظور میانجیگری بین دو کشور سفیری موسوم به آرسیم بولدوس(18) بشهر آربوگا(19) آمد ولی نتیجه نبخشید (دسامبر 1518). در سال 1520 باز کریستیان با یک لشکر منظم بسوئد حمله کرد این بار سفیر نامهء استور را هم از طرف پاپ آورده بود، دلاوران در جوار شهر بورگه روند(20) و ساحل دریاچهء آروندن(21)صف آرائی کردند (19 ژانویه). در ابتدای کارزار استور هدف تیری واقع شد. گرچه روستائیان که در گرد وی بودند بجنگلها و کوههای نواحی تیودن(22) متفرق شده نومیدانه حرکت مذبوحی میکردند لیکن این سودا سودی نداد، زخم نائب السلطنه مهلک بود سوار مرکب با عجله و شتاب فرار میکرد که شاید خود را باستکهلم برساند اما اجل مهلت نداد و روی یخهای دریاچهء مالار(23) جان به جان آفرین تسلیم کرد. درین هنگام دو روز مانده بود که 27 سالش تمام شود.
(1) - Sture.
(2) - Sten Gustafsson.
(3) - Bishop Kettil Karlsson.
(4) - Brunkebjarg.
(5) - Oland.
(6) - Svant Nilsson.
(7) - Hans.
(8) - Vestereas.
(9) - Erik Trolle.
(10) - Jakob Ulfsson.
(11) - Gustaf Trolle.
(12) - Christian.
(13) - Stake.
(14) - Vedla.
(15) - Riksmote.
(16) - Stockholm.
(17) - Brankyrka.
(18) - Arcimboldus.
(19) - Arboga.
(20) - Borgerund.
(21) - Aarunden.
(22) - Tiveden.
(23) - Malar.

استور[ا] (ئوستور - ustûr)چارەوێ، بۆ سواری یان بار وەکو ئێسترو بارگین.

ریشه‌ لغت:
زبان ایرانی
آوایش:
/اِستور/
اسم:
استور قدیم
1. (ستور)، چهارپا.
2. :هم چو استوری که بگریزد ز بار/ او سرِ خود گیرد اندر کوهستار. انگلیسی اسم:
3. فروشگاه، (دراگ استور)، داروخانه.

فرهنگ بزرگ سخن