آی واژه

(وَ) [ په. ] (اِ.) ۱- ظرف. ۲- کوزه آب یا شراب. ۳- لوله‌هایی که شیره خام را از ریشه به برگ‌ها می‌رساند.

(وَ) [ په. ] (اِ.)

۱- ظرف.

۲- کوزه آب یا شراب.

۳- لوله‌هایی که شیره خام را از ریشه به برگ‌ها می‌رساند.

(~.) (اِ.) دلیل، برهان.

[وَ] (اِ) (از: آو، آب + وند، خنور) اناء. ظرف. خنور. وعاء. باردان. || کوزهء آب. ظرف شراب. کوزهء شراب. خنور آب. (المعجم) :
چون آب بگونهء هر آوند شوی.
ابوحنیفهء اسکافی (از فرهنگ اسدی).
مبادا ساغرش یک لحظه از خون رزان خالی
فلک را تا رود خون شفق زین نیلی آوندش.
عمید لوبکی.
که بنیت آدمی چون آوندی ضعیف است. (کلیله و دمنه).
شود هر سفالی که آوند می
بر ما بود بهتر از تاج کی.؟ (از فرهنگها).
-آوند شراب؛ قحف. بط. صراحی. صراحیه. بلبله. باطیه. ناجو. قرابه.
|| تخت و مسند.(1) || شطرنج. || اول و نخست. و باین معنی بکسر ثالث هم گفته اند. (برهان). || صولجان.
(1) - ظ. مصحف اورنگ باشد.

[وَ] (اِ) وعاء، که بفرانسه وِسو(1) گویند. (فرهنگستان).
(1) - Vaisseau.

[وَ] (اِ) دلیل. بیّنه. (برهان). حجت :
چنین گفت با پهلوان زال زر
گر آوند خواهی به تیغم نگر.فردوسی.(1)
|| آونگ :
بر بستر غم خفت عدوی تو چنان زار
کش تن شود از تار قزا کند شکسته
وز دار عنان گشت حسود تو نگونسار
چون خوشهء انگور بر آوند شکسته.سوزنی.
(1) - عبدالقادر بغدادی در لغات شاهنامه این بیت را آورده و آوند را به معنی بیّنه و مرادف های آن گرفته است. بیت در شاهنامه های چاپی و خطی متداول نیست، و نیز کلمهء آوند باین معنی در جائی دیده نشده و ریشه شناسان نیز اصلی برای آن نیافته اند.

[وَ] (پسوند) اوند. وَند. مند. اومند. دارا. صاحب. مالک. و شاید وند در زین آوند و ستاوند و ستناوند از این قبیل باشد، و در کلمات خداوند و پساوند و پژاوند و زرآوند، و نیز بعض اسماء امکنه مثل نهاوند و دماوند و فراوند و الوند معنی آن بر نگارنده مجهول است.

[پسر] حجت ، دلیل ، برهان ، آونگ ؛ (در قدیم) ظرف ؛ (در گیاهی) لوله‌ی باریک ساقه گیاهان

آوند
(ا)
آبخورەی نباتاتات(ا): ئاوخۆرە، ئاوخۆرەی ‏ڕوەک، ئاوەن، لوولەی گواستنەوەی شیرەلەڕێشەڕا بۆگەڵای‌ڕووەک، نێرۆک،
(ا): ئانگۆ، دارەلۆز، مەلاق، مەلاقی، مێلاق،
(ص‌فا): ئاڵۆچیا، ئاوێزان، ئەرەشۆڕیا، ئەرەهاڵۆچیا، ئەڵخ، ئەنگڵات، به‌‏تەکه‌‏تەک، بەل، بەلەچەک، پێدار، پێدارک، پێداکراو، دارالووس، داڕۆچکاو، داڕۆچکە، دارەلووس، داشۆڕیاگ، داڵووچکە، داڵووچە، داڵووزکە، داڵەڕۆچکە، دالەقاو، دالەقای، داهێڵاو، داهێڵدراو، داهێڵراو، دوڕ، دوولویز، دەنگڵەوێز، شۆڕ، شۆڕەوه‌‏بوو، شۆڕەوه‌‏بوو، شۆڕەوبیەی، شۆڕەوه‌بووگ، شۆڕەوەکراو، لەقاو، گلار، لەحەوا، لەهەوا، میوەک، هادار، هاڵووچیارە، هۆروازیا، هۆر واسیا، هەڵاوەسراو، هەڵاوێز، هەڵاوێژ، هەڵواسراو،
متشبّث(ص‌فا): بەکارهێنەر بۆمه‌‏بەست، خۆ پێوەهەڵاوەس یو، دەستبەدامێن، دەستەودامێن، دەستەوداوێن،
بەندۆڵ، پاندۆڵ، زەنبەلەک، شندڵ، لەنگەرە، لیزۆک، مەندۆڵ،
کوزە (ا): دەفریئاو یامەی، کووپە، گۆزک، گۆزکێ ئاڤێ ئان مەیێ، گۆزە، گۆزەڵە،
ظرف(ا): ئامان، زەرف، دەفر، فەرەوفۆل، قاپوقاچاغ،
دلیل(ا): بەڵگە، بەنگ، پاژ، پڕنۆ، دەلیل، سەنه‌‏ت، سەنەد، شانەک، شانی، شانیک، قه‌‏باڵە، نڤیسک، نیشان، نیشانە،

ئاوخۆره‌

ریشه لغت:
پهلوی
آوایش:
/آوَند/
اسم:
آوند
1. (گیاهی): لوله باریکی در ساقه (گیاهان) که آب و مواد غذایی را از ریشه‌ها به برگ و از برگ به اندام‌های دیگر (گیاه) میرساند و در استحکام گیاه نیز مؤثر است.
2. لوله‌هایی که شیره خام را از ریشه به برگ‌ها می‌رساند.
3. ظرف، کوزه آب یا شراب. واژه‌های مشتق شده: (آوندی)، (آوند چوبی)، (آوند آبکش)

فرهنگ بزرگ سخن/ فرهنگ لغت معین