(صوت، اِ) آوازیست که برای نمودن درد و رنج و الم و اسف و تلهف و اندوه از سینه برآرند. آوَه. آوخ. وای. آخ. اَه. دردا. افسوس. || باد. باد سرد. دم سرد :
(اِخ) نام قریه ای بناحیهء دماوند، و آبهای معدنی بسیار بدانجا هست.
(ع پسوند) اه. حرفی است که در آخر بعض کلمات درآید و حکایت از حسرت و تألم و استغاثه و توجع کند. و در این صورت در اول کلمه نیز «وا» درآرند: وادیناه. واحمزتاه. وامحمداه. وااسلاماه. واشریعتاه. واشنعتاه. وافضیحتاه. واحسرتاه. واقِلَّهَ صبراه. واویلاه. و بجای آه گاهی، آ (ا) نیز آید: واحسرتا، چنانکه بجای وا، یا: یاحسره(تا) علی العباد، و در این کلمات الف را الف ندبه گویند و ها را علامت وقف شمارند.
(صت.) کلمهای است که برای نشان دادن درد، رنج، اسف و اندوه به کار میبرند. آوه، آوخ، آخ و وای نیز گویند. ؛ ~ در بساط نداشتن کنایه از: از هر گونه امکان مالی محروم بودن.
آوخ، افسوس، حیف، دریغا، وای دم، نفس
اه , افسوس , اويخ
ﻟﻴﻼ ﺑﺮﺍﻳﺖ ﻣﯽ ﮔﻮﻳﺪ: ﺩﻳﺪﻥ ﺍﻳﻦ ﻛﻪ ﺑﺮﺍﻯ ﺍﺗﻔﺎﻕ ﻏﻢﺍﻧﮕﻴﺰﻯ ﺍﺯ ﺗﻪ ﺩﻝ ﺁﻩ ﻣﻰﻛﺸﻴﺪ, ﻋﻼﻣﺖ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺍﻧﺪﻭﻫﻰ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺑﺰﺭﮒ ﻭ ﺳﺨﺖ ﺭﻭﺑﺮﻭ ﺧﻮﺍﻫﻴﺪ ﺷﺪ ﺍﻣﺎ ﺍﻣﻴﺪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﻧﻤﻰﺩﻫﻴﺪ. ﺁﻧﻠﯽ ﺑﻴﺘﻮﻥ ﻣﯽ ﮔﻮﻳﺪ: ﺍﮔﺮ ﺧﻮﺍﺏ ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ ﺑﺮﺍﻱ ﻭﺍﻗﻌﺔ ﻏﻢ ﺍﻧﮕﻴﺰﻱ ﺁﻩ ﻣﻲ ﻛﺸﻴﺪ , ﻧﺸﺎﻧﺔ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺍﻧﺪﻭﻫﻲ ﻏﻴﺮ ﻣﻨﺘﻈﺮﻩ ﺭﻭﺑﺮﻭ ﺧﻮﺍﻫﻴﺪ ﺷﺪ , ﺍﻣﺎ ﺍﻣﻴﺪ ﺑﻪ ﺭﻫﺎﻳﻲ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﻧﺨﻮﺍﻫﻴﺪ ﺩﺍﺩ.