آرغده
معنی
(رَ دِ) (ص.)
۱- برآشفته.
۲- خشمگین.
۳- آزمند.
جست و جوی دقیق
آرغده
فرهنگ معین
(رَ دِ) (ص.)
۱- برآشفته.
۲- خشمگین.
۳- آزمند.
۱- برآشفته.
۲- خشمگین.
۳- آزمند.
آرغده
فرهنگ دهخدا
[رُ دَ / دِ] (ن مف / نف) آلغده. جنگاور. خشمگین. خشمناک. دژم. تافته. ارغنده. آشفته. برآشفته. بخشم آمده. خشمین. غضبناک. غضب آلود. خشمن. کج خلق. اوقات تلخ. قهرآلود. خشم آلود. مقابل آرمیده :
گهی آرَمْده و گه آرُغده
گهی آشفته و گه آهسته.رودکی.
سوی رزم آمد چو آرُغده شیر
کمندی ببازو سمندی بزیر.فردوسی.
سراپرده ای نیز دیدم بزرگ
سپاهی بکردار آرغده گرگ.فردوسی.
شیر آرُغده اگر پیش تو آید بنبرد
پیل آشفته اگر گرد تو گردد بجدال
پیل پیخستهء صمصام تو بیند اندام
شیر پیرایهء میدان تو یابد چنگال.فرخی.
اگر الفغده بستدند از من
نیست جانم چو شیر آرغده
شکر این حال چون توانم کرد
که مرا بستدند الفغده؟ابوالفرج رونی(1).
(1) - بعید نیست که آرغده و ارغنده یکی تصحیف دیگری باشد و ظاهراً اصل آرغده است، چه آلغده نیز صورت دیگر آن است.
گهی آرَمْده و گه آرُغده
گهی آشفته و گه آهسته.رودکی.
سوی رزم آمد چو آرُغده شیر
کمندی ببازو سمندی بزیر.فردوسی.
سراپرده ای نیز دیدم بزرگ
سپاهی بکردار آرغده گرگ.فردوسی.
شیر آرُغده اگر پیش تو آید بنبرد
پیل آشفته اگر گرد تو گردد بجدال
پیل پیخستهء صمصام تو بیند اندام
شیر پیرایهء میدان تو یابد چنگال.فرخی.
اگر الفغده بستدند از من
نیست جانم چو شیر آرغده
شکر این حال چون توانم کرد
که مرا بستدند الفغده؟ابوالفرج رونی(1).
(1) - بعید نیست که آرغده و ارغنده یکی تصحیف دیگری باشد و ظاهراً اصل آرغده است، چه آلغده نیز صورت دیگر آن است.
آرغده
فرهنگ دهخدا
[رَ دَ / دِ] (ن مف / نف) حریص. آزور. شَرَهمند :
آرغده بر ثنای تو جان من است از آنک
پروردهء مکارم اخلاق تو منم.منوچهری.
|| مستی که باز طالب شراب باشد.
آرغده بر ثنای تو جان من است از آنک
پروردهء مکارم اخلاق تو منم.منوچهری.
|| مستی که باز طالب شراب باشد.
آرغده
واژهنامه کاوه (فارسی به کردی)
آرغده
(ص)
ئاڵەدین، ئاورتێبەربەە، ئاورگرتوو، ئەڕنۆکی، برک، بۆژما، بووژما، بەرچاوتاریک، پشووسوارلهتووڕەیی، پەنگڵەمیش، تاڵ، تووڕە، تووڕەبووی، تووکەسەر، تون، توند، توویڕە، جنگز، جونگە، جەحنی، جەرگاوس، چاو تاریک، حیرسن، خوێن جمیو، خەیدی، دەڕکەوەچوو، دهۆ، دەهری، ڕابەل، ڕاگەش، ڕقگرتوو، ڕقهۆرسە، ڕقهەستاو، ڕقهەڵساو، ڕکهەستاو، ڕکین، زرز، زویر، زیز، سڵ، سوور هەلگەڕاو، سیماسیو، عەڕنۆکی، غەزریو، غەیدۆک، قارس، قاڵس، قوشقی، قەرس، قەڵس، قەهری، قیندار، قینهەستاو، قینهەڵساو، کرژبوو، کرژ هەڵاتوو، کەشەنگ، کەللەگەرم، گرژ، گڕگرتوو، گرگین، گڤ، گڤن، ناڕەحهت، وەرەچەم تاریک، وەڕەز، هەڵپفیو، هەڵپفیاگ، هەڵچوو، هیج، هێچی، هێرز، هێرس،
ئاجگی، ئارفەر، ئازوەر، باڵیمێشمژ (تنگچشم است: باڵی مێشێ دەمژێ)، بهئێرەیی، بهتەماح، بهتەماع، بەرجل، بەرچاوتەنگ، بەرچڵ، بەغیل، بێچەڵم، پاروو بژێر، پارووژمێر، پڕکێش، پنتی، پووردژ، پیسکە، تواحکار، تەماحکار، تەمادار، تەماکار، تەوادار، چاڤبرچی، چاڤتەنگ، چاڤفرە، چاوبرسی، چاوتەنگ، چاوچنۆک، چاولەدوو، چاونزار، چاونزێر، چاونهبار، چاو نەزێر، چرووک، چکود، چکووس، چلخووس، چلماس، چنۆک، چهپخووز، چهپخووس، چهتوون، چەڤتەنگ، چەمئاورا، چەمبرسی، چەمتەنگ، چەنچووز، چەنخووس، حەسوود، خنس، خونک، دراڤکهتی، درژ، دڵبژۆک، دڵنزم، دنیانەدڵ، دەزگرتی، دەستقووچاو، دەستگرتی، دەستهیشک، دەسقووچاو، دەسقووچیاگ، دەسگرتی، دەڤبەش، ڕژد، ڕوژد، ڕک، ڕەزیل، ڕیشۆ، زوفت، زێدەخواز، سایەوشک(بـ)، سمنج، سەربۆر، سەقیل، شتین، قارنان، قاقڕ، قرتن، قرچۆک، قڕنووس، قڕنیس، قوڕگدڕیاگ، قهتەر، قەمتەر، قەمتەرکراو، قەمتەری، قیڕسیچم، قیڕسیچمە، کنۆژ، کنۆس، کنووس، کۆتا وین، کۆدۆ، کورتبین، کۆرنان، کۆژۆ، کوڵوونیای، کۆمڕەش، کوند، کونۆش، کۆنە، کوێرنان، کەنسی، گاڤبەر، گزاف، گزاڤ، گوو ئیشککەرەوە، گووکوڵێن، گووکوڵێنەوە، گونکژمێر، گەنووس، گەوش، گیان سەخت، گیر، گیرا، لەچەر، ماسک، ماڵپارێز، مچ، مچکە، مردارخۆر، مووسەنەک، مەندەموور، نادان، نانبژێر، نانتاڵ، نانکۆر، نانکوێر، نەخۆر، نەکەس، نەکێش، نەنووکهیشک، وشک، وەرەچەمتەنگ، هاڤیژ، هەرزانکڕ، هەسوود، هەفهەفی، هەندەیی، هەنگوتکژمێر، هەویادار،
(ص)
ئاڵەدین، ئاورتێبەربەە، ئاورگرتوو، ئەڕنۆکی، برک، بۆژما، بووژما، بەرچاوتاریک، پشووسوارلهتووڕەیی، پەنگڵەمیش، تاڵ، تووڕە، تووڕەبووی، تووکەسەر، تون، توند، توویڕە، جنگز، جونگە، جەحنی، جەرگاوس، چاو تاریک، حیرسن، خوێن جمیو، خەیدی، دەڕکەوەچوو، دهۆ، دەهری، ڕابەل، ڕاگەش، ڕقگرتوو، ڕقهۆرسە، ڕقهەستاو، ڕقهەڵساو، ڕکهەستاو، ڕکین، زرز، زویر، زیز، سڵ، سوور هەلگەڕاو، سیماسیو، عەڕنۆکی، غەزریو، غەیدۆک، قارس، قاڵس، قوشقی، قەرس، قەڵس، قەهری، قیندار، قینهەستاو، قینهەڵساو، کرژبوو، کرژ هەڵاتوو، کەشەنگ، کەللەگەرم، گرژ، گڕگرتوو، گرگین، گڤ، گڤن، ناڕەحهت، وەرەچەم تاریک، وەڕەز، هەڵپفیو، هەڵپفیاگ، هەڵچوو، هیج، هێچی، هێرز، هێرس،
ئاجگی، ئارفەر، ئازوەر، باڵیمێشمژ (تنگچشم است: باڵی مێشێ دەمژێ)، بهئێرەیی، بهتەماح، بهتەماع، بەرجل، بەرچاوتەنگ، بەرچڵ، بەغیل، بێچەڵم، پاروو بژێر، پارووژمێر، پڕکێش، پنتی، پووردژ، پیسکە، تواحکار، تەماحکار، تەمادار، تەماکار، تەوادار، چاڤبرچی، چاڤتەنگ، چاڤفرە، چاوبرسی، چاوتەنگ، چاوچنۆک، چاولەدوو، چاونزار، چاونزێر، چاونهبار، چاو نەزێر، چرووک، چکود، چکووس، چلخووس، چلماس، چنۆک، چهپخووز، چهپخووس، چهتوون، چەڤتەنگ، چەمئاورا، چەمبرسی، چەمتەنگ، چەنچووز، چەنخووس، حەسوود، خنس، خونک، دراڤکهتی، درژ، دڵبژۆک، دڵنزم، دنیانەدڵ، دەزگرتی، دەستقووچاو، دەستگرتی، دەستهیشک، دەسقووچاو، دەسقووچیاگ، دەسگرتی، دەڤبەش، ڕژد، ڕوژد، ڕک، ڕەزیل، ڕیشۆ، زوفت، زێدەخواز، سایەوشک(بـ)، سمنج، سەربۆر، سەقیل، شتین، قارنان، قاقڕ، قرتن، قرچۆک، قڕنووس، قڕنیس، قوڕگدڕیاگ، قهتەر، قەمتەر، قەمتەرکراو، قەمتەری، قیڕسیچم، قیڕسیچمە، کنۆژ، کنۆس، کنووس، کۆتا وین، کۆدۆ، کورتبین، کۆرنان، کۆژۆ، کوڵوونیای، کۆمڕەش، کوند، کونۆش، کۆنە، کوێرنان، کەنسی، گاڤبەر، گزاف، گزاڤ، گوو ئیشککەرەوە، گووکوڵێن، گووکوڵێنەوە، گونکژمێر، گەنووس، گەوش، گیان سەخت، گیر، گیرا، لەچەر، ماسک، ماڵپارێز، مچ، مچکە، مردارخۆر، مووسەنەک، مەندەموور، نادان، نانبژێر، نانتاڵ، نانکۆر، نانکوێر، نەخۆر، نەکەس، نەکێش، نەنووکهیشک، وشک، وەرەچەمتەنگ، هاڤیژ، هەرزانکڕ، هەسوود، هەفهەفی، هەندەیی، هەنگوتکژمێر، هەویادار،
آرغده
واژهنامه آزاد ویکی پدیا
ریشه لغت:
ترکی
آوایش:
/آرغُدِه/
صفت:
آرغُدِه
1. خشمگین، بسیار راغب، (آرزومند).
2. :سوی روم آمد چو آرغده شیر/ ... «(فردوسی)» صفت: آرَغُدِه
3. برآشفته. خشمگین. آزمند.
4. :هر دو اصطلاح آرغُدِ و آرَغُدِ در (زبان بهاری) مفاهیمی دارند اما تحت شرایط خاص مانند هرج و مرج، آشوب، زلزله، حمله و مانند آنها در قدیم.
فرهنگ لغت معین/ فرهنگ بزرگ سخن/ فرهنگ شمس
ترکی
آوایش:
/آرغُدِه/
صفت:
آرغُدِه
1. خشمگین، بسیار راغب، (آرزومند).
2. :سوی روم آمد چو آرغده شیر/ ... «(فردوسی)» صفت: آرَغُدِه
3. برآشفته. خشمگین. آزمند.
4. :هر دو اصطلاح آرغُدِ و آرَغُدِ در (زبان بهاری) مفاهیمی دارند اما تحت شرایط خاص مانند هرج و مرج، آشوب، زلزله، حمله و مانند آنها در قدیم.
فرهنگ لغت معین/ فرهنگ بزرگ سخن/ فرهنگ شمس